Değerlendirme Süreci
Makale Değerlendirme Politikası
Çift Taraflı Kör Hakemlik
Tefsiriyat Dergisi’nde makale değerlendirme süreci, çift taraflı kör hakemlik (double-blind peer review) esasına göre yürütülür. Bu kapsamda yazarın kimlik bilgileri hakemlerden, hakemlerin kimlik bilgileri yazarlardan gizlenir. Süreç; ön inceleme, intihal taraması, alan editörü incelemesi, hakem değerlendirmesi, tashih ve kontrol, dil kontrolü, Yayın Kurulu kararı ve yayına hazırlık aşamalarından oluşur.
1. Başvuru Şartları
1. Dergiye gönderilen çalışmalar:
o Daha önce yayımlanmamış,
o Başka bir dergide yayımlanmak üzere kabul edilmemiş,
o Başka bir dergide hâlen değerlendirmede olmayan,
o Tüm yazarlar tarafından onaylanmış olmalıdır.
2. Dergi, değerlendirme sürecine aldığı çalışmaları bilimsel ölçütler ve etik ilkeler çerçevesinde ele alır.
2. Ön İnceleme ve İntihal Taraması
2.1. Ön İnceleme
Çalışma; derginin yayın ilkeleri, akademik yazım kuralları ve İSNAD Atıf Sistemi’ne uygunluk açısından editör tarafından incelenir. Ön inceleme en geç 15 gün içinde tamamlanır.
2.2. İntihal Taraması
Dergiye gönderilen ve ön incelemeyi geçen çalışmalar, intihal tespiti amacıyla iThenticate, İntihal.net veya Turnitin yazılımlarından en az biri kullanılarak taranır.
o Benzerlik oranının %20’nin altında olması şartı aranır.
o Editör, benzerlik raporunu niteliksel olarak da değerlendirir (atıf yoğunluğu, yöntem bölümü, kaynakça vb. gerekçeli benzerlikler dikkate alınır).
3. Baş Editör Değerlendirmesi
İntihal kontrolünü geçen çalışmalar, Baş Editör tarafından aşağıdaki ölçütler açısından değerlendirilir:
o Orijinallik,
o Metodoloji,
o İşlenen konunun önemi,
o Derginin amaç-kapsamı ile uyumluluk.
Bu aşamada uygun bulunmayan çalışmalar hakem sürecine alınmadan yazara iade edilebilir.
4. Alan Editörü İncelemesi
Ön inceleme ve intihal taramasını geçen çalışma, ilgili Alan Editörü tarafından:
o Problematik çerçeve,
o Akademik dil ve üslup,
o Yapısal bütünlük bakımından değerlendirilir. Alan editörü incelemesi en geç 15 gün içinde tamamlanır.
5. Hakem Süreci
Akademik Değerlendirme (Çift Taraflı Kör Hakemlik)
1. Alan editörü incelemesinden geçen çalışma, alanla ilgili doktora tezi/kitabı/makalesi bulunan en az iki ulusal veya uluslararası hakeme gönderilir.
2. Hakem süreci gizlilik içinde yürütülür. Editör; hakemlere, kendilerine iletilen metnin yazarın fikrî mülkiyeti ve ayrıcalıklı bir iletişim kapsamında olduğunu bildirir. Hakemler ve kurul üyeleri metinleri üçüncü kişilerle tartışamaz; yazarlarla doğrudan iletişim kuramaz.
3. Hakemden, değerlendirmesini:
o metin üzerinde notlandırması veya
o çevrimiçi hakem formu üzerinden en az 150 kelimelik gerekçeli bir açıklama ile sunması beklenir.
4. Yazar, hakem görüşlerine katılmaması hâlinde itiraz etme ve gerekçeli savunma sunma hakkına sahiptir. Alan editörü, gizliliği koruyarak yazar-hakem iletişimini yürütür.
6. Hakem Kararları ve Üçüncü Hakem Uygulaması
1. İki hakem raporu olumlu ise çalışma, yayımlanmasının değerlendirilmesi teklifiyle Yayın Kurulu’na sunulur.
2. Hakem raporlarından biri olumsuz ise çalışma üçüncü hakeme gönderilir.
3. Red + Majör Revizyon kombinasyonu, olumsuz kanaat kapsamında değerlendirilir. Bu durumda çalışma:
o üçüncü hakeme gönderilmeden yazara iade edilebilir veya
o editoryal değerlendirme ile hakem sürecinin sonlandırılmasına karar verilebilir.
4. Çalışmalar, en az iki hakemin olumlu kararı ile yayımlanabilir.
7. Hakemlerin Değerlendirme Ölçütleri (Asgari Kontrol Listesi)
Hakemlerin değerlendirmelerinde aşağıdaki ölçütleri dikkate alması beklenir:
1. Makale yeni ve önemli bir bilgi/kavrayış sunuyor mu?
2. Öz, makalenin içeriğini net ve doğru biçimde yansıtıyor mu?
3. Yöntem bütünlüklü ve anlaşılır şekilde tanımlanmış mı?
4. Yorum ve sonuçlar bulgularla yeterince temellendiriliyor mu?
5. Alandaki literatüre yeterli ve isabetli atıf yapılmış mı?
6. Dil ve anlatım kalitesi yeterli mi?
8. Tashih ve Revizyon Aşaması
1. Hakemlerin tashih/düzeltme istemesi hâlinde raporlar yazara iletilir.
2. Yazar, düzeltmelerini kırmızı renk ile işaretleyerek alan editörüne sunar.
3. Tashih süresi en az 10 gün olup, majör revizyonda süre uzatılabilir.
9. Alan Editörü Kontrolü
Alan editörü, yazarın istenen düzeltmeleri yapıp yapmadığını kontrol eder. Bu kontrol en geç 7 gün içinde tamamlanır.
10. Hakem Kontrolü (Gerekli Hâllerde)
Düzeltmelerin niteliğine göre çalışma, aynı hakemlere yeniden gönderilebilir. Bu aşamada da hakemlerden gerekçeli değerlendirme beklenir. (Bu süreç, çift taraflı kör hakemlik ve gizlilik ilkesiyle yürütülür.)
11. Dil Kontrolü
11.1. Türkçe Dil Kontrolü
Hakem sürecini geçen çalışmalar Türkçe Dil Editörü tarafından incelenir. Gerekli görülürse yazardan tashih istenir. Süreç en geç 15 gün içinde tamamlanır.
11.2. İngilizce Dil Kontrolü
Türkçe dil kontrolünden geçen çalışmalar İngilizce Dil Editörü tarafından incelenir. Gerekli görülürse yazardan tashih istenir. Süreç en geç 15 gün içinde tamamlanır.
12. Yayın Kurulu İncelemesi ve Nihai Karar
Teknik, akademik ve dilsel incelemelerden geçen makaleler, Yayın Kurulu’nda görüşülerek nihai yayın kararı verilir. İtiraz olması hâlinde Kurul oy çokluğu ile karar alır.
13. Dizgi–Mizanpaj ve Son Okuma
Yayımlanmasına karar verilen çalışmaların dizgi ve mizanpajı yapılarak yayına hazırlanır. Mizanpajı tamamlanan çalışmalar son okuma işleminden sonra yayımlanır.
14. Ortalama Süre
Makale gönderiminden yayıma kadar ortalama süre 10 hafta olarak öngörülür. (Süre; revizyon sayısı, hakem yanıt süreleri ve sayı yoğunluğuna göre değişebilir.)
15. Özel Çalışma Türleri
o Çeviri makaleler, orijinal metne uygunluk, alan terminolojisinin doğru kullanımı ve dil açısından; dil ve alan uzmanlarınca değerlendirilir. Olumsuz kanaat bildirilen çeviriler yayımlanmaz.
o Kitap ve sempozyum değerlendirmeleri ile doktora tez özetlerinin yayımlanmasına, ilgili alan editörünün değerlendirmesi sonucunda karar verilir.
16. Ulusal ve Uluslararası İndekslere Veri Gönderimi
Yayımlanan sayıya ait matbu nüsha, yurt içi ve yurt dışındaki referans kütüphanelerine en geç 60 gün içinde gönderilir. Makale üst verileri ise ilgili indekslere 15 gün içinde iletilir.
Editörün Sorumlulukları
1. Editör, yazıları yazarların etnik kökeni, cinsiyeti, cinsel yönelimi, vatandaşlığı, dini inancı veya siyasi görüşüne bakmaksızın yalnızca bilimsel içerik açısından değerlendirir.
2. Editör, çift taraflı kör hakemliğin adil biçimde yürütülmesini sağlar ve yayımlanmadan önce tüm bilgilerin gizliliğini korur.
3. Editör, hakemlere metnin gizli ve ayrıcalıklı bir iletişim olduğunu bildirir; anonimliği korur. Gerekli hâllerde belirli bir hususu netleştirmek için bir hakemin değerlendirmesinin ilgili kısmını diğer hakem(ler)le paylaşabilir.
4. Editör, derginin içeriği ve genel kalitesinden sorumludur; gerektiğinde düzeltme notu yayımlama veya geri çekme işlemlerini yürütür.
5. Editör; yazar, editör ve hakemler arasında çıkar çatışmasına izin vermez; hakem atama konusunda tam yetkilidir ve nihai yayın karar sürecinden sorumludur.
Hakemlerin Sorumlulukları
1. Hakemlerin, araştırma konusu, yazarlar ve/veya fon sağlayıcılarla ilişkili herhangi bir çıkar çatışması bulunmamalı; değerlendirmeleri objektif olmalıdır.
2. Hakemler, makaleye ilişkin tüm bilgilerin yayıma kadar gizli kalmasını sağlar; telif hakkı ihlali ve intihal şüphesi fark ederlerse editöre bildirir.
3. Konu uzmanlığı yeterli olmayan veya değerlendirmeyi zamanında tamamlayamayacağını öngören hakem, editöre bilgi vererek hakemlikten çekilmelidir.
